Terapia zaburzeń odżywiania - Leczenie anoreksji, bulimii - Warszawa

Do zaburzeń odżywiania zaliczamy: anoreksję, bulimię i kompulsywne objadanie się. Zaburzenia odżywiania są poważnymi problemami o podłożu psychologicznym. Ich charakterystyczną cechą jest silna, obsesyjna koncentracja na kwestiach ciała, jego wagi i wyglądu oraz na ilości spożywanego jedzenia. Obecnie bardzo rozpowszechniony kult szczupłej sylwetki promowany przez wszelkiego rodzaju media sprzyja powstawaniu tych zaburzeń, gdyż wskazuje pozorną możliwość rozwiązania dręczących problemów. Jest fałszywą obietnicą: będziesz szczupła, to znaczy będziesz szczęśliwa. Często początkiem trudności z jedzeniem jest odchudzanie się zapoczątkowane np. komentarzem ze strony otoczenia dotyczącym wyglądu czy wagi. Zaburzenia odżywiania dotyczą zazwyczaj młodych dziewcząt i kobiet, co wiąże się z kwestią samooceny; chłopcy raczej opierają poczucie własnej wartości na konkretnych i wymiernych kryteriach np. sportowych. Jeśli chodzi o dziewczęta, ich myślenie o sobie koncentruje się często wokół kwestii urody i wyglądu zewnętrznego – idealna figura daje im poczucie atrakcyjności w oczach innych. Zaburzenia odżywiania zwykle są związane z rozmaitymi głębokimi problemami emocjonalnymi, osobowościowymi, rodzinnymi. Często towarzyszą im uczucia depresyjne: smutek, przygnębienie, rozpacz, brak poczucia sensu i celu w życiu. Osobom cierpiącym na zaburzenia odżywiania jest zbyt trudno rozmawiać z innymi o swoich uczuciach, troskach, zmartwieniach czy obawach, przez co choroba czasem długo pozostaje nierozpoznana przez otoczenie i rozwija się w ukryciu.

Najczęściej zaburzenia odżywiania pojawiają się u dziewcząt pomiędzy 13 a 18 rokiem życia. Jest to okres, kiedy w wyniku dojrzewania ciało się zmienia, dziewczynka przestaje być dzieckiem i staje wobec ogromu wyzwań związanych z byciem kobietą. Budzi to ogromny lęk, czy będzie w stanie sobie z tym poradzić.

Anoreksja

Najbardziej charakterystycznym objawem anoreksji jest silny lęk przed przybieraniem na wadze i uporczywe dążenie do zmniejszenia masy ciała, czemu towarzyszy zniekształcenie obrazu siebie – osoba chora ma poczucie, że waży zbyt dużo czy wygląda grubo, pomimo ewidentnej niedowagi lub wychudzenia. Można podejrzewać anoreksję, gdy osoba:

stosuje coraz bardziej restrykcyjną dietę, skrupulatnie kontroluje ilość spożywanego pokarmu, przelicza kalorie
w krótkim czasie straciła znacznie na wadze
dąży do osiągnięcia jakiejś wagi, a następnie stawia sobie kolejny próg
nie chce utrzymać wagi w granicach normy dla swojego wieku i wzrostu, jej BMI jest równy lub mniejszy od 17,5
nieadekwatnie ocenia wagę ciała, wymiary i sylwetkę, lekceważy skutki spadku wagi ciała
spożywa posiłki w samotności, izoluje się, unika kontaktów z innymi
gotuje dla innych, sama nie spożywając posiłków, obsesyjnie uprawia intensywne ćwiczenia fizyczne
główny temat rozmów koncentruje się wokół jedzenia, diety, odchudzania się
zatrzymała jej się miesiączka.

Anoreksję cechuje szybko postępujące wyniszczenie, które prowadzi często do nieodwracalnych zmian w organizmie. Nieleczona prowadzi do śmierci w około 10% przypadków.

Bulimia

Na pierwszy rzut oka objawy bulimii mogą być niedostrzegalne, osoba chora utrzymuje bowiem prawidłową wagę lub ma niewielką nadwagę. Problemy ze sobą często długo ukrywa przed otoczeniem. Możemy podejrzewać bulimię, gdy osoba:

ma nawracające napady żarłoczności, w czasie których zjada olbrzymie ilości pokarmu, często wysokokalorycznego
czuje, że traci kontrolę nad swoim zachowaniem w czasie napadu żarłoczności
regularnie stosuje metody zapobiegające przyrostowi wagi ciała, takie jak: prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających i moczopędnych, ścisła dieta, głodówka lub bardzo wyczerpujące ćwiczenia fizyczne
ma minimum dwa napady żarłoczności w tygodniu ( i stosuje po nich sposoby prowadzące do zmniejszenia wagi) przez co najmniej trzy miesiące
przesadnie skupia uwagę na swojej sylwetce i wadze.

Opisane zaburzenia w odżywianiu się nie występują dodatkowo w przebiegu anoreksji.

Osoby cierpiące na bulimię z trudem tolerują nieprzyjemne stany emocjonalne, takie jak napięcie, niepokój, nuda, stres, smutek czy uczucie przykrości i próbują je złagodzić poprzez objadanie się, co przynosi chwilową ulgę. Potem z kolei czują się winne, że uległy impulsowi i starają się poprzez zachowania kompensacyjne ( wywoływanie wymiotów, głodówki, użycie środków przeczyszczających, nadmierne ćwiczenia fizyczne) pozbyć się skutków nadmiernego objadania się, a zarazem poczucia winy z tego powodu. Cykle objadania się i pozbywania jego skutków wymykają się szybko spod kontroli, a nawyki uwalniania się od napięć i trudnych emocji poprzez objadanie się i przeczyszczanie utrwalają się, nabierając cech uzależnienia.

Czynnikami sprzyjającymi rozwinięciu się bulimii są takie cechy osobowości jak: niestabilność emocjonalna, impulsywność, skłonność do depresji, mała odporność na stany napięcia, niepokoju, przygnębienia, niska samoocena, brak wiary we własne możliwości, nadmierny krytycyzm. Częste są także uczucia wstydu, bezradności, beznadziejności, samotności, zagubienia i rozpaczy. Można powiedzieć, że osoby cierpiące na bulimię zaspokajają deficyty emocjonalne („głód” miłości, akceptacji, bliskości) zastępczo poprzez objadanie się. Rodziny osób cierpiących na bulimię cechuje niestabilność, nieprzewidywalność, brak porządku i stabilnej struktury.

Przyczyny zaburzeń odżywiania

Przyczyny choroby są złożone, główną rolę odgrywają czynniki osobowościowe, rodzinne i kulturowe. Osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania charakteryzują takie cechy jak silna potrzeba kontroli – często w anoreksji czy bulimii choroba daje poczucie euforii, władzy, przewagi nad innymi oraz triumfu nad potrzebami własnego ciała. Kontrolowanie ilości spożywanego jedzenia, panowanie nad potrzebami ciała, daje tym osobom iluzję kontroli nad własnym życiem, potrzebami emocjonalnymi, zapewnia pozorne poczucie niezależności i samowystarczalności. Na przykład zatrzymanie miesiączki jest przeżywane w kategoriach poczucia siły i panowania nad własnym organizmem. Kobiety cierpiące na zaburzenia odżywiania często odczuwają nieświadomy lęk przed wejściem w dorosłą rolę kobiecą. Mają trudności z identyfikacją z własną seksualnością, nieświadomie pragną zachować sylwetkę dziecka, jaką miały przed okresem pokwitania, gdyż kobiecość przeżywają jako zagrażającą, niebezpieczną bądź poniżającą, lub przeciwnie: przybierają na wadze by nie stykać się z tymi problemami. Osoby chore często przejawiają wysoki poziom ambicji, perfekcjonizm, dużą potrzebę sukcesu i osiągnięć, przy jednoczesnej niskiej samoocenie i braku wiary w siebie. Osoby chore są bardzo krytyczne i wymagające wobec siebie, z trudem tolerują własne błędy i porażki, jednocześnie czują się niepewnie, są zagubione i nieszczęśliwe. Osoby z zaburzeniami odżywiania mają często silne poczucie lojalności i odpowiedzialności za innych członków rodziny kosztem własnych potrzeb. Mają zatem dużą trudność w wyrażaniu negatywnych emocji, takich jak złość czy niezadowolenie. Nie chcą ranić innych, ale są samotne z tym, co przeżywają. Często starają się odwdzięczyć lub uzyskać pochwałę w domu, przynosząc ze szkoły dobre stopnie.

Leczenie

Leczenie jest procesem długim i trudnym, osoby cierpiące często nie uważają, że są chore, nawet w przypadku znacznego wyniszczenia organizmu. W związku z tym mogą czuć silną niechęć do leczenia, jednak terapia ma szanse powodzenia. Celem psychoterapii nie jest namówienie do jedzenia czy do niejedzenia lub powstrzymania się od wymiotów. Chodzi w nim o rozpoznanie i przepracowywanie problemów psychicznych, które sprawiają, że pacjent cierpi, czuje się samotny czy obawia się odrzucenia.

W trakcie psychoterapii konieczne jest dotarcie do głęboko leżących i skomplikowanych konfliktów psychicznych dotyczących poczucia tożsamości, obrazu ciała, kobiecości, seksualności, poczucia autonomii i indywidualności. Ważne jest wypracowanie adekwatnej samooceny, wzmacnianie poczucia własnej wartości, umiejętności stawiania sobie realistycznych wymagań. Psychoterapia poprzez rozmowę na te trudne tematy daje możliwość stopniowego znalezienia odpowiedzi na dręczące pytania, a czasami w ogóle zaczyna się od możliwości stawiania pytań. Czasami wskazana jest również terapia rodzinna.

Leczenie anoreksji – Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa

Leczenie zaburzeń odżywiania wymaga dużej uważności, cierpliwości i zrozumienia, że objawy związane z jedzeniem rzadko są problemem samym w sobie. W naszej pracy patrzymy na anoreksję jako na sposób radzenia sobie z głębokim cierpieniem psychicznym, napięciem oraz trudnościami w przeżywaniu własnych uczuć. Leczenie anoreksji przez psychoterapeutów w naszym Ośrodku w Warszawie opieramy na długoterminowej psychoterapii, która pomaga stopniowo dotrzeć do źródeł cierpienia i zrozumieć, dlaczego kontrola jedzenia, masy ciała czy wyglądu stała się tak ważna.

Czytaj więcej

Leczenie anoreksji, Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa – najczęstsze wyzwania

Jednym z największych wyzwań w terapii anoreksji jest to, że osoba cierpiąca często nie postrzega swojego stanu jako choroby lub traktuje objawy jako coś, co daje jej poczucie bezpieczeństwa, siły czy wpływu. Z tego powodu rozpoczęcie leczenia może wiązać się z lękiem, nieufnością lub ambiwalencją wobec pomocy. W praktyce oznacza to, że leczenie anoreksji przez psychoterapeutów w naszym Ośrodku w Warszawie wymaga szczególnej delikatności oraz budowania relacji terapeutycznej opartej na zaufaniu. Bardzo ważne jest stworzenie przestrzeni, w której można mówić nie tylko o jedzeniu i ciele, ale także o samotności, wstydzie, poczuciu winy czy wewnętrznym przymusie spełniania oczekiwań.

Bulimia – leczenie, Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa

Bulimia często pozostaje długo niezauważona, ponieważ osoba cierpiąca może przez długi czas funkcjonować pozornie normalnie i ukrywać swoje objawy przed otoczeniem. Tymczasem napady objadania się i zachowania kompensacyjne wiążą się z ogromnym cierpieniem psychicznym, poczuciem utraty kontroli oraz narastającym wstydem. W naszym rozumieniu bulimia i leczenie w Warszawie to obszar pracy terapeutycznej, który wymaga nie tylko rozpoznania samych objawów, ale też zrozumienia, jakie emocje i konflikty psychiczne stoją za cyklem objadania się i przeczyszczania. Często są to trudności w przeżywaniu napięcia, smutku, złości, rozczarowania czy pustki, które stają się nie do zniesienia i szukają ujścia w zachowaniach związanych z jedzeniem. Bulimia i leczenie przez psychoterapeutów w naszym Ośrodku w Warszawie oznacza więc pracę nad odzyskaniem kontaktu z własnym życiem wewnętrznym, nad możliwością rozpoznawania uczuć i nadawania im znaczenia, zamiast rozładowywania ich w sposób autodestrukcyjny.

Bulimia, leczenie Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa – kto może potrzebować takiej pomocy?

Pomoc terapeutyczna może być potrzebna zarówno osobom, u których objawy są wyraźne i nasilone, jak i tym, które dopiero zaczynają zauważać, że relacja z jedzeniem przestaje być naturalna i spokojna. Dotyczy to osób doświadczających napadów objadania się, intensywnego lęku przed przytyciem, przymusu kontrolowania sylwetki lub poczucia winy po jedzeniu. Zdarza się również, że po pomoc zgłaszają się osoby, które od dawna funkcjonują w napięciu, ale dopiero po czasie rozpoznają, że ich zachowania związane z jedzeniem są sposobem radzenia sobie z wewnętrznym cierpieniem.

Kompleksowa terapia zaburzeń odżywiania – Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa

W naszym ośrodku zakładamy, że pomoc wymaga spojrzenia na pacjenta całościowo. Objawy związane z odżywianiem łączą się zwykle z szerszym kontekstem psychicznym: z historią relacji rodzinnych, sposobem budowania więzi, przeżywaniem własnego ciała, tożsamości oraz autonomii. Dlatego terapia zaburzeń odżywiania przez psychoterapeutów w naszym Ośrodku w Warszawie obejmuje nie tylko analizę objawów, ale także próbę zrozumienia, co one znaczą w życiu konkretnej osoby.

Kiedy jest konieczna terapia zaburzeń odżywiania, Ośrodek Terapii Psychoanalitycznej Warszawa

Moment zgłoszenia się po pomoc nie zawsze przychodzi łatwo, ponieważ osoby cierpiące często próbują same poradzić sobie z problemem, bagatelizują objawy albo tłumaczą je stylem życia, stresem czy chwilowym kryzysem. Tymczasem sygnałem alarmowym może być narastająca koncentracja na jedzeniu, wadze i wyglądzie, a także wycofanie społeczne, obniżony nastrój, poczucie winy, wewnętrzny przymus kontroli czy utrata radości życia. W takich sytuacjach terapia zaburzeń odżywiania przez psychoterapeutów w naszym Ośrodku w Warszawie staje się potrzebna nie tylko po to, aby zatrzymać rozwój choroby, ale też po to, by zrozumieć jej znaczenie i nie dopuścić do dalszego pogłębiania cierpienia.